( 1 ) ابو وداعة بن ضبيرة سهمى و سهيل بن عمرو عامرى . و فديهء آزادى اسيران يكسان نبود . برخى چهار هزار درهم و برخى سه هزار و دو هزار و هزار درهم پرداختند و برخى از ايشان را كه مالى نداشتند پيامبر ( ص ) محبت فرموده منت نهاد و بى دريافت فديه آزاد فرمود كه از جملهء ايشان ابو عزة جمحى بود . و پيامبر ( ص ) آنچه از ايشان به دست آمد به غنيمت گرفت و عبد اللّه ابن كعب مازنى از انصار را بر غنايم گماشت و در سير [ 1 ] از دره‌هاى صفراء كه تا مدينه سه شب راه است غنايم را بخش كرد . پيامبر ( ص ) شمشير ذو الفقار را كه از منبّه بن حجّاج بود براى خود انتخاب فرمود و فقط همان را به عنوان غنيمت مخصوص خود برگزيد و بقيهء غنايم را ميان مسلمانانى كه در بدر حاضر بودند و آن هشت تنى كه به دستور ايشان حاضر نبودند بخش كرد و سهم آن هشت تن را هم مانند ديگران نهاد و سهم خود را نيز مانند يكى از مسلمانان برداشت . از جملهء آنچه در سهم پيامبر ( ص ) قرار گرفت شتر نر ابو جهل بود - اشترى مهارى [ 2 ] - و پيامبر با آن مكرر به جنگ رفت و از آن براى گشن گيرى ماده شتران هم استفاده مىشد . پيامبر ( ص ) زيد بن حارثه را براى مژده دادن به مدينه فرستاد تا آنان را از سلامت آن حضرت ( ص ) و پيروزى در بدر و به دست آوردن غنيمت آگاه سازد . عبد اللّه بن رواحه را هم به ناحيهء عاليه فرستاد - و ناحيهء عاليهء مدينه محلهء قباء و جايگاه قبايل خطمه و وائل و واقف و بنى امية بن زيد و بن قريظه و بنى نضير بود . زيد بن حارثه چون به مدينه رسيد مردم از دفن رقيّه دختر رسول خدا ( ص ) در بقيع فارغ آمده بودند . نخستين كس هم كه خبر شكست و كشته شدن و هزيمت بزرگان بدر را براى اهل مكه برد حيسمان بن حابس خزاعى بود . و غزو بدر صبح روز جمعه هفدهم ماه رمضان كه نوزدهمين ماه از هجرت بود واقع شد . وكيع از سفيان و اسرائيل و پدرش از ابو اسحاق ، از براء ، و همچنين عبيد اللّه بن موسى از اسرائيل ، از ابو اسحاق ، از براء نقل مىكردند كه مىگفت * شمار اصحاب پيامبر ( ص ) در غزو بدر سيصد و ده و اندى بود و معتقد بودند شمار ايشان برابر شمار اصحاب طالوت بود كه روز جنگ با جالوت با او از رودخانه گذشتند و جز از مؤمنان كسى با طالوت از

--> [ 1 ] . منطقه‌يى است ريگزار ميان مدينه و بدر . ر ك : ياقوت حموى ، معجم البلدان ، ج 5 ، چاپ مصر ، ص 195 . - م . [ 2 ] . منسوب به قبيلهء مهرة در يمن كه معروف به پرورش شتران تندروند . ر ك : ابن حزم ، جمهرة انساب العرب ، چاپ عبد السلام هارون ، مصر ، 1971 ، ص 440 . - م .